Ghi chú của biên tập viên: DeFi không bị trì trệ hay sụp đổ, nhưng nó đang đánh mất điều từng là quan trọng nhất: "tinh thần khám phá".
Bài viết này điểm lại sự phát triển của DeFi từ những bước khám phá ban đầu đến quá trình trưởng thành dần dần, chỉ ra rằng sau những cải tiến về cơ sở hạ tầng và các mô hình giao dịch được củng cố, cách thức mọi người tham gia vào tài chính trên chuỗi đang hội tụ: lợi nhuận trở thành kỳ vọng cơ bản, cho vay giống như tài chính ngắn hạn hơn, và các ưu đãi chi phối hành vi người dùng. Tác giả không phủ nhận giá trị của DeFi, mà đặt ra một câu hỏi khó hơn: một khi hiệu quả và quy mô được tối ưu hóa hoàn toàn, liệu DeFi vẫn có thể định hình những hành vi mới, thay vì chỉ phục vụ nhóm nhỏ người dùng hiện có?
Sau đây là văn bản gốc:
Cách mọi người sử dụng DeFi ngày càng trở nên giống nhau. Thị trường và cơ sở hạ tầng đã trưởng thành, nhưng sự tò mò đã được thay thế bằng sự thận trọng; lợi nhuận đã thay đổi từ "phần thưởng mà người dùng nhận được khi chấp nhận rủi ro" thành "khoản bồi thường đang chờ được chi trả", và sự tham gia ngày càng tập trung vào các động lực khuyến khích.
Cảm giác rằng DeFi đang dần lụi tàn là có thật. Tôi không cố gắng nói quá. Nó vẫn hoạt động và phát triển; điều thực sự thay đổi là bạn hiếm khi cảm thấy mình đang bước vào một thứ gì đó thực sự mới mẻ nữa.
Tôi bước chân vào ngành này năm 2017 (thời kỳ ICO). Lúc đó mọi thứ dường như còn thô sơ, chưa hoàn thiện, thậm chí hơi mất kiểm soát. Nó hỗn loạn nhưng cũng cởi mở. Bạn cảm thấy rằng các quy tắc chỉ là tạm thời, và "người tiên phong" tiếp theo có thể hoàn toàn định hình lại toàn bộ hệ sinh thái.
DeFi Summer là lần đầu tiên niềm tin này được hiện thực hóa. Bạn không chỉ giao dịch token; bạn đang theo dõi trực tiếp cách cấu trúc thị trường hình thành. Những yếu tố cơ bản mới không chỉ đơn thuần là nâng cấp; chúng buộc bạn phải suy nghĩ lại về "những điều có thể". Ngay cả khi hệ thống mắc lỗi, nó vẫn mang lại cảm giác khám phá vì mọi thứ vẫn đang phát triển.
Ngày nay, nhiều dự án DeFi dường như chỉ đơn giản là lặp lại kịch bản cũ với phương pháp thực thi được cải tiến. Cơ sở hạ tầng đã hoàn thiện hơn, giao diện tốt hơn và các mô hình đã được hiểu rõ. Nó vẫn hiệu quả, nhưng không còn thường xuyên mở rộng sang các lĩnh vực mới, điều này làm thay đổi mối quan hệ của mọi người với nó.
Mọi người vẫn đang xây dựng, nhưng các mô hình hành vi mà DeFi đã củng cố đã thay đổi.
DeFi trở nên rất dễ gây đầu cơ vì giao dịch là nhu cầu đầu tiên thực sự được chuyển lên blockchain trên quy mô lớn.
Ban đầu, các nhà giao dịch là những "người dùng chính" đầu tiên. Khi họ đổ xô vào, hệ thống tự nhiên bắt đầu điều chỉnh để đáp ứng nhu cầu của họ.
Các nhà giao dịch coi trọng quyền chọn, tốc độ, đòn bẩy và khả năng thoát lệnh bất cứ lúc nào. Họ không thích bị ràng buộc và rủi ro khi phụ thuộc vào sự tùy ý của người khác. Các giao thức phù hợp với những bản năng này phát triển nhanh chóng; trong khi các giao thức yêu cầu người dùng hành động khác đi, ngay cả khi hoạt động tốt, thường cần "trợ cấp" để bù đắp cho sự không phù hợp này.
Theo thời gian, điều này đã định hình những kỳ vọng tâm lý của toàn bộ hệ sinh thái: bản thân sự tham gia bắt đầu được xem là "hành vi cần được đền bù", chứ không phải vì sản phẩm hữu ích trong điều kiện bình thường.
Một khi kỳ vọng này hình thành, mọi người sẽ không chỉ đơn giản là "rời bỏ" thị trường; họ sẽ trở nên thành thạo hơn: xoay vòn
